OTPAD I RECIKLAŽA

Odvajanje otpada u Njemačkoj nije preporuka, već stroga zakonska obaveza i jedan od temelja njemačke kulture! Ako pomiješate otpad (npr. bacite hranu u kantu za plastiku), radnici komunalnog preduzeća (Müllabfuhr) će jednostavno zalijepiti crvenu naljepnicu na vašu kantu i odbiti da je isprazne. Zbog toga cijela vaša zgrada može ostati sa punim smećem sedmicama. Štaviše, stanodavac može naručiti privatnu firmu da ručno sortira to smeće, a taj astronomski račun će biti ravnomjerno podijeljen svim stanarima zgrade (kroz Nebenkosten). To vrlo brzo dovodi do bijesa komšija.

Žuta kanta (ili prozirno-žute vreće koje besplatno možete uzeti u opštini) služe ISKLJUČIVO za 'Leichtverpackungen' – laganu ambalažu. Ovdje idu plastične flaše bez Pfand-a, plastične čaše od jogurta (pazite da potpuno skinete aluminijski poklopac i bacite ga odvojeno u istu kantu!), konzerve, tetrapak ambalaže od mlijeka i sokova, plastične kese i stiropor. Pravilo je jednostavno: sve od plastike ili aluminija što je služilo kao 'ambalaža' ide ovdje. Čaše od jogurta ne morate prati deterdžentom, dovoljno ih je potpuno isprzniti kašikom.

Ovo je kanta za 'ostatak otpada' (Restmüll), odnosno sve ono što se ne može reciklirati ni na koji drugi način. Zbog činjenice da se ovaj otpad mora spaljivati, opštine naplaćuju odvoz Restmüll-a najskuplje! Ovdje obavezno bacate: pepeo, iskorišćene pelene i uloške, opuške od cigareta, fotografije, usisane vrećice iz usisivača, staru i uništenu obuću/odjeću (koja nije za donaciju), te polomljene keramičke tanjire i ogledala. Veoma važno: Baterije, lakovi ili sijalice NIKADA ne idu u Restmüll jer su visoko toksični i mogu izazvati požar u kamionima!

Plava kanta rezervisana je strogo za čist papir i karton. Tu idu novine, časopisi, letci, katalozi, kartonske kutije od narudžbi (koje OBAVEZNO morate spljoštiti ili iskidati na manje komade kako ne bi zauzele sav prostor u kanti), i sveske. Česta greška: Kutije od pizze sa ostacima ulja, masti i sira NE IDU u plavu kantu, već u crnu (Restmüll) jer masnoća uništava proces reciklaže čistog papira! Također, papirne maramice i ubrusi se nakon upotrebe bacaju u crnu ili braon kantu, ne u plavu.

Biomüll kanta služi za kompostiranje biološkog, biorazgradivog otpada. U nju bacate ostatke voća i povrća (kore od krompira, jabuka), ljuske od jaja, talog i filtere od kafe, vrećice od čaja, lišće i granje iz bašte. Zavisno od opštine (provjerite lokalna pravila!), ponekad se tu mogu bacati i sirovi ostaci mesa ili kosti. Najveća greška koju možete napraviti je da biološki otpad skupljate u običnoj plastičnoj kesi iz supermarketa i onda tu KESU ubacite u braon kantu! Mikroplastika uništava kompost. Koristite isključivo papirne kese ili specijalne bio-razgradive kese (s oznakom EN 13432).

Staklo (koje nema Pfand oznaku, npr. flaše od vina, tegle od krastavaca, flašice od parfema) se NE BACA u kante ispred zgrade. Morate ga lično odnijeti do specijalnih javnih kontejnera za staklo (Altglascontainer) koji su obično raspoređeni po naseljima. Tamo morate staklo sortirati prema boji: u bijeli kontejner (Weißglas) ide isključivo prozirno staklo, u smeđe (Braunglas) ide smeđe staklo, a u zeleni kontejner (Grünglas) ide zeleno, plavo, crveno ili bilo koje drugo 'čudno' staklo. Poklopce od tegli prethodno skinite i bacite u žutu kantu.

Ovo su predmeti zbog kojih vas opština može drakonski kazniti. Baterije, štedne sijalice, ostaci boja, lakova, razređivača, stari lijekovi, kao i korišćeno ulje od kuhanja (koje apsolutno ne smijete sipati u WC šolju jer trajno začepljuje kanalizacione cijevi grada) predstavljaju 'Sondermüll' (opasni otpad). Većinu baterija možete potpuno besplatno ubaciti u male zelene kutije koje stoje na izlazu iz svakog dm-a, Rossmanna, Aldija ili Lidla. Tečnu hemiju i ulja morate odnijeti na lokalnu deponiju / reciklažno dvorište (Wertstoffhof) ili predati na specijalnim vozilima (Schadstoffmobil) koja povremeno kruže vašim naseljem.

Kada kupite novi namještaj i želite izbaciti stari trosjed, madrac ili ormar, ZABRANJENO je ostaviti ga noću na trotoaru ispred zgrade (tzv. divlja deponija). Umjesto toga, svako domaćinstvo u Njemačkoj ima pravo jednom ili dva puta godišnje besplatno naručiti odvoz krupnog otpada (Sperrmüll). Prijavite se online na stranici svoje opštine. Oni će vam odrediti tačan datum. Svoj stari namještaj smijete iznijeti na trotoar ISKLJUČIVO noć prije zakazanog termina. Građevinski otpad (žuta, pločice, daske s ekserima) ne spada u Sperrmüll i za njega morate platiti privatni kontejner.

Stari televizori, frižideri, pegle, kablovi, pametni telefoni i računari nikada ne smiju završiti u kućnom smeću jer sadrže dragocjene metale (zlato, bakar) i opasne materije. Prema njemačkom zakonu (Elektrogesetz), svaki veći supermarket, drogerija ili prodavnica elektronike (poput MediaMarkta ili Saturna) mora POTPUNO BESPLATNO prihvatiti vaš mali električni otpad (uređaje manje od 25 cm), bez obzira da li ste ih tu kupili ili ne! Za velike uređaje (npr. stari frižider), prodavnica je obavezna da vam isti besplatno odveze prilikom dostave novog kupljenog uređaja na vaša vrata.

Ako mislite da niko ne provjerava šta ste bacili, grdno se varate. Mnogi gradovi u Njemačkoj zapošljavaju 'Müll-Detektive' (detektive za smeće) čiji je jedini posao da na licu mjesta raskopaju pogrešno sortirane kante ili ilegalne deponije ispred zgrada, pronalazeći dokaze – poput starog računa, Amazon kutije ili pisma sa vašim imenom i adresom. Ukoliko dokažu da ste vi počinilac, kući vam stiže 'Bußgeldbescheid' (račun za kaznu) koji redovno iznosi od 150 pa sve do nekoliko hiljada eura! Pored države, najčešće će vas prijaviti vlastite komšije ukoliko vide da konstantno uništavate proces reciklaže.